Ontwikkeling financiële functie in het publieke domein 1/3

  • Call-to-action

    Bellen of mailen?
    U kunt ons natuurlijk telefonisch
    of via de mail bereiken

    of
  • De veranderende omgeving van finance & control in het publieke domein

    De maatschappij is volop in beweging. Daarentegen is de financiële en de controller functie lange tijd een stabiele, misschien zelfs wat saaie geweest. Een functie die niet bekend stond vanwege de dynamiek en het sterk veranderende karakter. Lang had de functie weinig aanzien. Daarin is een kentering gekomen. Eerst in het bedrijfsleven, maar hand over hand ook bij de overheid, semipublieke en maatschappelijke organisaties.

    Lees ook: Durf, competenties en communicatie
    Lees ook: Competenties

    Er is een tendens waarneembaar van veranderende toezichtsregimes en daardoor verzwaring van de financiële functies. Grote gemene deler is dat door veranderde maatschappelijke omstandigheden, wet- en regelgeving, digitalisering, automatisering en het gedrag van de burger de risico’s voor bijvoorbeeld gemeenten, (zorg)aanbieders, onderwijsinstellingen en woningcorporaties zijn toegenomen. 

    De financiële functie en de functie van controller (en ook hun onderlinge verhouding) bewegen mee met die veranderingen. De veranderende financiële functie en omgeving vereisen ook een ander menstype voor finance en control werkzaamheden. Voor een goede invulling zijn andere competenties nodig dan voorheen. In een drieluik besteedt cm: de komende periode aandacht aan deze veranderingen. Veranderingen in de omgeving (dit artikel), in de financiële functie zelf en veranderingen op het gebied van de benodigde competenties.

    Terugtredende overheid en horizontalisering
    Onafhankelijk van de sector verandert  ‘de buitenwereld’ enorm. De overheid treedt terug en toezicht ‘horizontaliseert’. Dit betekent dat er meer verantwoordelijkheden bij de organisaties zelf komen te liggen. Er is meer afstemming vooraf, in plaats van controles achteraf, en vertrouwen op de informatie die uit de organisatie zelf komt. Daardoor moet meer gebruik gemaakt worden van de kwaliteit die in de organisatie en in ketenprocessen zit. Over die benodigde kwaliteit moeten (vooraf) eenduidige afspraken worden gemaakt. Dubbel werk moet worden voorkomen. Samenwerken staat centraal. Ieder opereert weliswaar vanuit de eigen rol, maar wel gericht op een goede uitvoering. Op een efficiënte manier én op een manier waarbij iedereen weet waar hij aan toe is. Dit soort processen (zoals horizontalisering van het toezicht) organiseren vraagt veel van mensen. Het betekent niet via (standaard)protocollen werken, maar weten wat de persoon naast, boven en onder je doet. Daarbij is om effectief te kunnen zijn ‘Doen wat je zegt, en zeggen wat je doet’ de basishouding.

    Verandering structuur en processen
    Ook de structuur van organisaties verandert en de inrichting van organisaties en processen wordt complexer. Veelal wordt de P&C-cyclus daar niet in eenzelfde tempo op aangepast. Toenemende divergentie tussen de geleverde en gevraagde en/of gewenste informatie en analyses kan daarvan het gevolg zijn. Het vraagt van financials en controller niet alleen een meer naar buiten gerichte blik, maar ook zicht op de ontwikkelingen om hen heen en strategisch inzicht. Er moet niet alleen (nog) maar teruggeblikt worden, er moet ook vooruit worden gekeken en de impact van het heden moet goed worden ingeschat.
      
    Veranderend speelveld
    Het speelveld waarop de financiële- en controlfunctie actief zijn verandert ook. Naast de ontwikkeling van administrateur naar sparringpartner van MT en directie komen er ook nieuwe issues op waar mee gedeald moet worden. Daarbij gaat het onder andere om automatiseringszaken die de vertaling van data naar informatie nog dringender maken. Maar ook bijvoorbeeld duurzaamheid is zo’n onderwerp waar het voor financials niet op voorhand meteen duidelijk is wat hun rol kan zijn.

    Tegelijkertijd heeft die toenemende digitalisering nu al enorme gevolgen voor de werkzaamheden binnen de financiële functie. Op grote schaal gaan organisaties over tot het automatiseren en informatiseren van standaardwerkzaamheden. Big data en blockchain staan op de drempel. Nieuwe competenties zijn nodig om als finance professional de geautomatiseerde datastromen te beheersen (proces en analyse) en om als controller hierop te auditen. De controller volgt de getijden van het financiële jaarritme. Het einde van het boekjaar en de voorbereiding op de accountantscontrole (audit readiness) is een stressvolle periode voor de meeste financiële afdelingen. 

    Veranderende relatie met accountant
    Een ontoereikende voorbereiding op de jaarlijkse accountantscontrole kan het financiële proces verstoren, onnodig de druk op werknemers verhogen en de kans op fouten vergroten. Een goede planning van de audits binnen (semi)publieke organisaties is vereist. Zo laten steeds meer gemeenten op hun aanbestedingen aangekondigde audits volgen, waarbij de zorg- en welzijnsaanbieders hun boeken moeten openen en moeten laten zien dat zij daadwerkelijk de aanbestede diensten hebben geleverd. Vanwege de toegenomen risico’s stellen accountants steeds hogere eisen aan de kwaliteit van de aangeleverde informatie.

    Tegelijkertijd maken diezelfde accountants een steeds kritischer analyse van de aspirant-klanten en wordt het voor met name wat kleinere gemeenten, woningcorporaties en zorginstellingen steeds lastiger een accountant te vinden. Heldere afspraken maken over audit readiness en het inschakelen van specifieke externe expertise daarbij ontlast zowel de financiële functie als de accountant en levert een soepeler verlopend jaarwerktraject op.

    Fast closing
    De wens om over te gaan tot fast closing neemt toe. Niet alleen in het bedrijfsleven, ook in het sociale domein willen aanbestedende diensten steeds vaker dat aanbieders hiertoe overgaan. Bij woningcorporaties heeft bijvoorbeeld de Tweede Kamer zich er rechtstreeks mee bemoeit. Zo hebben in het totstandkomingsproces van de Woningwet 2015 de volksvertegenwoordigers stevig aangedrongen op het eerder opleveren van de jaarcijfers (en dat zelfs bij wet verplicht!). Een effectief afsluitproces is meer dan alleen de (maand)rapportages eerder opstellen. Alle onderliggende processen, de cultuur én het gedrag van de gehele organisatie maken onderdeel uit van het afsluitproces. Daartoe moet dan wel eerst de basis op orde zijn. Dat vereist heldere afspraken en goed op elkaar afgestemde en aansluitende processen. Zowel intern, als met externe partijen. Bijvoorbeeld bij  gemeenten, tussen gemeenten en zorgverleners en bij woningcorporaties, tussen corporaties en aannemers. Automatisering van processen kan daarbij bij veel organisaties tijd- en daarmee financiële winst opleveren.

    Omarm de buitenwereld
    Al die veranderingen maken een naar buiten gerichte blik en het naar binnen halen van de buitenwereld noodzakelijk. Daarnaast is het van belang goed voor ogen te houden waarvoor het allemaal nodig is. In hoeverre draagt het inspelen op de veranderingen bij aan het behalen van de doelen van de organisatie? Wat zijn zinvolle en kosteneffectieve aanpassingen en welke zijn dat niet?

    Auteurs:
    drs. Ron Stevens
    Partner bij Vecim

    mr. Wobbe van der Meulen
    Business Manager Public bij Hofmeier 

    Dit artikel is geplaatst in CM: 6.



    Ook interessant

    Frauderisicofactoren voor accountants

    Hoe voorkomt u fraude? Wat doet u bij vermoedens van fraude? Het is de verantwoordelijkheid van alle accountants om frauderi...

    Lees verder

    Frauderisicofactoren voor accountants

    Hoe voorkomt u fraude? Wat doet u bij vermoedens van fraude? Het is de verantwoordelijkheid van alle accountants om frauderi...

    Lees verder

    Frauderisicofactoren voor accountants

    Hoe voorkomt u fraude? Wat doet u bij vermoedens van fraude? Het is de verantwoordelijkheid van alle accountants om frauderi...

    Lees verder

    Grip op het Sociaal Domein met Datamanagement

    Bijeenkomst: Grip op het Sociaal Domein met Datamanagement Voor medewerkers van gemeenten in financiële functies op concernn...

    Lees verder

    Controllersdag 2019: In control!

    ‘In control’ zijn! Het thema van de 29e editie van de cm: Nationale Controllersdag op 20 juni in Spant! Bussum. ...

    Lees verder

    Grip op subsidies!

    De subsidie voor de aanleg van het “Groene Schoolplein” moet per direct verantwoord worden. Bovendien moet een onafhankel...

    Lees verder

    Hofmeier Connect Meeting: FOCUS AAN/UIT!

    Wat hebben brein expert Mark Tigchelaar en topschaatser Mark Tuitert met elkaar gemeen? FOCUS! ...

    Lees verder

    Van onzekerheid naar vertrouwen

    Omgaan met dynamische veranderingen binnen gemeenten Van verticaal naar horizontaal, van centraal naar decentraal en van ove...

    Lees verder

    Succesvol e-factureren: de controller als verbinder

    E-facturering | Column CM | Ingrid Pappot Stapels papieren facturen, contacten met leveranciers voor een toelichting, te lat...

    Lees verder

    Mensgericht én resultaatgericht. Het kan!

    Onderwijs | Actueel “Wat houdt een meer resultaatgerichte bedrijfsvoering dan in? Wat voor consequenties heeft dat voor mi...

    Lees verder

    Business Controller / Strategisch Adviseur

    Vind je het belangrijk om in een dynamische omgeving te werken bij verschillende opdrachtgevers in de Publieke sector? Wil je...

    Lees verder

    Vertrouwen in gemeentelijke samenwerking

    ARTIKEL | Binnenlands Bestuur Voor een geslaagd gemeentelijk samenwerkingsverband is het belangrijk om aan de voorkant duide...

    Lees verder

    Senior Financieel Adviseur

    Is het tijd om meer verantwoordelijkheden te dragen en jouw kennis te delen met startende financieel adviseurs?Kom bij Ho...

    Lees verder

    Junior Financieel Adviseur

    Je hebt je financiële opleiding afgerond en kan niet wachten om te starten met werken binnen jouw vakgebied!Wij zoeken j...

    Lees verder

    Vertrouw (op) elkaar

    Samenwerken | Column CM | Rob Kenens De basis voor een goede samenwerking tussen meerdere partijen is vertrouwen. Vertrouwen...

    Lees verder

    Werken vanuit talent en bezieling

    ARTIKEL | Eric Roels | Binnenlands Bestuur Uit onderzoek blijkt dat negen op de tien mensen niet iedere dag hun talenten inz...

    Lees verder

    Wat bepaalt het succes van een succesvolle strategie implementatie?

    Succesvolle strategie implementatie I Artikel in Executive Finance I Max de Klerk Wat bepaalt het succes van een succesvolle...

    Lees verder

    Binnenlands Bestuur - Grip op gemeentelijke samenwerking

    Gemeentelijke samenwerkingsverbanden zijn er om de efficiency te vergroten en een betere dienstverlening aan de inwoners te b...

    Lees verder

    Grip op gemeentelijke samenwerking

    Raadsleden worstelen met de problematiek van samenwerking omdat die wordt gezien als een bedreiging voor de lokale democratie...

    Lees verder

    De maartcirculaire 2018

    De maartcirculaire 2018 is dinsdag jl. beschikbaar gesteld. Deze additieve circulaire staat geheel in het teken van de financ...

    Lees verder

    Eric Roels versterkt sector Public

    Nieuwe Hofmeier Sinds januari 2018 is Eric Roels bij in dienst bij Hofmeier. Eric heeft jarenlange ervaring binnen de gemeen...

    Lees verder

    ‘Finance team moet aandacht voor draagvlak hebben’

    Coen in CM over 'Best Finance Team' Financials moeten er ‘idealiter’ naar streven om hun vak elke dag beter uit te v...

    Lees verder

    Young Professionals en de lokale overheid: boeien en binden

    Naar verwachting zullen dit jaar ruim één op de zes gemeenteambtenaren met pensioen gaan. De uitstroom van ambtenaren zal d...

    Lees verder

    Beste Finance Team of the Year

    Hofmeier is als goldpartner betrokken bij Best Finance Team of the Year.  De financiële functie is een gemeenschappelijke v...

    Lees verder

    Scheidsrechter of teamspeler?

    De column van Alex in CM De controller in scrum: Scrum is ‘hot' in de wereld van de controller. Bij scrum wordt op een ite...

    Lees verder

    De omslag van financiële naar business controller

    De context Wil je als financieel professional en controller kunnen overleven dan is het kennen en begrijpen van de context ...

    Lees verder

    Grip op het sociale domein

    De beweging in het sociaal domein met als resultaat een betere zorg en lagere administratieve lasten De beweging Het gaat ...

    Lees verder

    Ontwikkeling financiële functie 3/3

    Financial & business controller van de toekomst: Sociale alleskunners? Wil je als finance professional en controller kun...

    Lees verder

    Ontwikkeling financiële functie in het publieke domein 2/3

    Durf, competenties en communicatie Ook binnen het publieke domein wordt er gezocht naar financiële professionals die proact...

    Lees verder

    Ontwikkeling financiële functie in het publieke domein 1/3

    De veranderende omgeving van finance & control in het publieke domein De maatschappij is volop in beweging. Daarentegen ...

    Lees verder

    Controller Onderwijs

    Binnen de sector onderwijs ben je verantwoordelijk voor het wel en wee van de financiën bij primaire en voortgezet onderwijs...

    Lees verder